Chyba każdy z nas słyszał o antyoksydantach czyli przeciwutleniaczach. Związki te chronią przed uszkodzeniami spowodowanymi przez wolne rodniki. Przeciwutleniacze są tworzone w organizmie człowieka, występują w żywności, jak i dodawane są do kosmetyków. Antyoksydanty niezwykle pozytywnie wpływają na nasz organizm. Swoją karierę zawdzięczają temu że neutralizują nadmiar wolnych rodników, co opóźnia proces starzenia się i przedłuża życie.

Wolne rodniki są normalnie występującym w organizmie człowieka czynnikiem. Powstają w wyniku np.: działania promieni słonecznych, hormonów, stresu, wysiłku fizycznego, czy w wyniku używek takich jak papierosy, alkohol. Gdy ilość wolnych rodników wzrasta ponad możliwości obronne naszego organizmu wówczas odczuwamy tak zwany stres oksydacyjny, czyli stan zagrażający zdrowiu.

Nasz organizm wyposażony jest w mechanizmy broniące nas przed wolnymi rodnikami. Są to tak zwane antyoksydanty wewnętrzne (endogenne), które organizm tworzy sam. Do nich możemy zaliczyć np.: koenzym Q10, kwas alfa-liponowy, a także różne enzymy zależne od właściwej podaży żelaza, selenu, manganu i cynku.

Gdy wzrasta ilość czynników które generują stres oksydacyjny, diametralnie rośnie zapotrzebowanie na antyoksydanty zewnętrzne (egzogenne). Do tej grupy antyoksydantów  zaliczamy witaminy: A, E, C, karotenoidy, flawonoidy.

Żeby zdać sobie sprawę dlaczego wolne rodniki są tak groźne przeanalizujemy kilka sytuacji.
  • Komórki organizmu otoczone są warstwą składającą się z lipidów. Wolne rodniki mogą uszkadzać lipidy błon komórkowych. Poprzez tą barierę następuje transport składników odżywczych, wiec proces ten będzie zaburzony. Takie komórki nie będą działały w sposób prawidłowy. Wolne rodniki mogą spowodować zaburzenia działania naszego organizmu już na poziomie najbardziej elementarnym – czyli komórki.
  • Wszyscy wiemy, że białko jest dla nas bardzo ważnym czynnikiem. Białko w organizmie człowieka pełni rolę strukturotwórczą (mięśnie), jak i regulującą – enzymy. Wolne rodniki mogą uszkadzać strukturę aminokwasową białek organizmu. Taki stan rzeczy może powodować zmianę działania enzymów, rozpad tkanki mięśniowej. Przez co np.: możemy czuć się bardziej zmęczeni, czy łatwiej chwytać infekcję.
  • Żeby powstała komórka w organizmie musi dojść do replikacji materiału genetycznego. Wolne rodniki również mogą zaburzać ten proces, przez co tworzące się  komórki nie będą spełniały swojej roli.
 

Powyższe przykłady pokazują jak wolne rodniki destabilizują organizm człowieka na poziomie komórki. Lecz trzeba zdawać sobie sprawę że właśnie te powyższe problemy przyczyniają się do miażdżycy, nadciśnienia tętniczego, astmy, cukrzycy typu II czy chorób Alzheimera lub Parkinsona. Wolne rodniki przyczyniają się również do osłabienia odporności, powstania chorób zwyrodnieniowych i nowotworów.

Żeby zwiększyć ilość antyoksydantó w diecie należy spożywać określone produkty. Wszystkie produkty można scharakteryzować wskaźnikiem ORAC, którey daje nam informacje o zawartości antyoksydantów w produkcie.

Czym wyższy wskaźnik ORAC tym dany produkt ma wyższy potencjał do neutalizacji wolnych rodników. Należy spożywać od 3000 do 5000 jednostek antyoksydantów w skali ORAC na dzień.  Poniżej przedstawiam wartości ORAC dla niektórych produktów, na 100g produktu..

Goździki suszone: 290283

Kakao w proszku: niesłodzone 55653

Curry w proszku: suszone 48504

Czekolada gorzka: 20816

Aronia : 19220

Orzechy pekan: 17940

Mięta pieprzowa świeża: 13978

Orzechy włoskie: 13541

Orzechy laskowe: 9645

Borówki:  9621

Fasola czerwona: 8606

Śliwki suszone 8059

Czarne porzeczki  7957

Soczewica  7282

Jabłka suszone 6681

Maliny  5065

Bazylia świeża 4805

Jagody świeże 4669

Granat  4479

Migdały 4454

Truskawki  4302

Agrest  3332

Morele suszone 3243

Brokuły  3083

Jabłka Gala  2828

Czerwona kapusta  2496

Szparagi zielone  2252

Gruszki  2201

Kiełki rzodkiewki  2184

Otręby owsiane 2169

Brokuły gotowane 2160

Pomarańcze:  2103

Szczypiorek : 2094

Kalafior  2084

Chleb pumpernikiel 1963

Orzechy nerkowca 1948

Awokado:  1922

Brzoskwinie:  1922

Winogrona czerwone:  1837

Buraczki:  1776

Rzodkiewki:  1750

Winogrona ciemne:  1746

Szpinak mrożony:  1687

Grejfrut:  1640

Mandarynki:  1627

Sałata:  1532

Cebula czerwona:  1521

Kiełki lucerny:  1510

 

Doskonale widać, że to właśnie w warzywach, owocach i w przyprawach tkwi olbrzymi potencjał antyoksydacyjny. Produkty te sprawią że nasza dieta będzie smaczniejsza, a także i dużo zdrowsza