Klasyfikacja BMI jest opracowana wyłącznie dla osób dorosłych. Dodatkowo nie stosuje się jej w odniesieniu do kobiet w ciąży oraz karmiących piersią. Do oceny prawidłowego rozwoju dzieci do lat 14 stosuje się odpowiednie dla danej populacji siatki centylowe.

BMI oblicza się za pomocą prostego działania matematycznego:
masę ciała podaną w kilogramach dzielimy przez kwadrat naszego wzrostu podanego w metrach.

Trochę historii na początek


Zasadniczo już od czasów starożytnych medycy dostrzegali związek między zbyt dużą masą ciała człowieka a chorobami. Jednak pomimo to przez wiele wieków nic szczególnego się w tej materii nie działo. Mało kto to zjawisko badał, a badania te nie przynosiły żadnych znaczących informacji.

Wpływem wagi na zdrowie zainteresowano się właściwie dopiero w XX wieku i co ciekawe nie miało to podłoża medycznego a finansowe. Badania zlecone na użytek firm ubezpieczeniowych wskazywały jasno i wyraźnie korelację otyłości z występowaniem chorób i przedwczesnymi zgonami. Oczywiście ubezpieczyciele owe badania zlecili nie z dbałości o klientów, ale z chęci zysku. Jakkolwiek dobrze się stało, że zostały przeprowadzone, ponieważ zwróciły one uwagę świata medycznego na nasilający się problem.

Niestety w tym czasie nikt nie wpadł na pomysł, aby do badań wykorzystać współczynnik odkryty wiele lat wcześniej przez belgijskiego naukowca Adolphe Quateleta (1796 - 1874). W swojej trwającej przez wiele lat pracy badawczej skupiał się on na unifikacji przyczyn zgonów w różnych krajach. W jego prowadzonych na szeroką skalę badaniach brało udział bardzo wielu ochotników i dzięki porównywaniu ich doszedł on do pewnego rewolucyjnego wniosku. Otóż odkrył, że waga każdego człowieka rośnie wprost proporcjonalnie do kwadratu jego wzrostu. To odkrycie bezpośrednio przyczyniło się do stworzenia współczynnika Quateleta.

Po badaniach ubezpieczycieli zaalarmowane rządy wielu krajów zaczęły wdrażać programy walki z otyłością szczególnie u dzieci oraz młodzieży. Niestety na szybką oraz prostą metodę określania stopnia nadwagi trzeba było poczekać do lat siedemdziesiątych dwudziestego wieku.

Ancel Keys amerykański fizjolog badał zależności pomiędzy wzrostem, wagą a ilością tłuszczu w organizmie. Jego badania były prowadzone z pomocą tysięcy mężczyzn, a naukowiec stosował różnorodne metody badawcze. W czasie pracy doszedł on do wniosku, że najlepiej sprawdza się współczynnik Quateleta, który oficjalnie zaczął funkcjonować pod nazwą współczynnik BMI.

Od tego czasu popularność BMI stopniowo rosła. Pomogło w tym zapewne oficjalne uznanie go przez Światową Organizację Zdrowia WHO oraz National Health Institiute. I to właśnie te dwie instytucje ustalają wartości BMI. Co ciekawe na początku o otyłości mówił współczynnik, którego wartość wynosiła dla kobiet 27,2 a dla mężczyzn 27,8. Obecnie są to wartości od 30 wzwyż.

Kalkulatory BMI współcześnie można znaleźć na wielu stronach internetowych oraz w dedykowanych aplikacjach na urządzenia mobilne. Możesz skorzystać z naszego kalkulatora zapotrzebowania kalorycznego. To sprawia, że każdy z nas może łatwo i szybko sprawdzić swoje własne BMI. Przyjrzyjmy się więc teraz, jak wyglądają normy tego wskaźnika?

Podstawowe normy BMI

  • mniej niż 18,5 – niedowaga;
  • 18,50 – 24,99 – waga prawidłowa;
  • powyżej 25 – nadwaga.

Rozszerzone normy BMI

  • mniej niż 16 – wygłodzenie;
  • 16,00 – 16,99 – wychudzenie;
  • 17,00 – 18,49 – niedowaga;
  • 18,50 – 24,99 – waga prawidłowa;
  • 25,00 – 29,99 – nadwaga początkowa, która w krótkim czasie może prowadzić do otyłości; 
  • 30,00 – 34,99 – otyłość I stopnia;
  • 35,00 – 39,99 – otyłość II stopnia zwana także otyłością kliniczną;
  • powyżej 40,00 – otyłość III stopnia nazywana również otyłością skrajną.


Każdy kalkulator BMI wprowadza do jeszcze jeden bardzo ważny podział – na płeć. Ma to kluczowe znaczenie, ponieważ budowa ciała kobiet i mężczyzn jest różna, ponadto kobiety posiadają w organizmach więcej tłuszczu i jest to zupełnie normalne.

Ograniczenia współczynnika BMI


BMI nie jest wskaźnikiem idealnym i ma swoje wady. Ostrzegał przed tym sam jego popularyzator Ancel Keys. Uważał on, że BMI jest idealny do zastosowania w badaniach statystycznych, jednak w przypadku indywidualnych osób wnosi zbyt mało danych, aby dokładnie ocenić sytuacje. Tak więc poza BMI należy zwrócić uwagę także na inne zmienne tj. budowa ciała, predyspozycje, przebyte choroby oraz schorzenia przewlekłe, styl życia, poziom aktywności fizycznej, rodzaj uprawianego sportu oraz wiele innych. Tylko przeprowadzona w taki sposób analiza konkretnego przypadku da nam dokładną odpowiedź na to, do której grupy zaliczyć daną osobę: niedowaga, waga właściwa czy nadwaga?

BMI u osób uprawiających sport


Osoby, które aktywnie od wielu ćwiczą np. na siłowni, mogą według współczynnika BMI cierpieć np. na nadwagę. Dlaczego? Ponieważ ich waga często jest wysoka. Tyle że za ich masę odpowiadają mięśnie, a nie tłuszcz. Taka osoba jest więc zdrowa i wysportowana, pomimo że jej BMI wskazuje na otyłość. Podobnie sytuacja wygląda u osób bardzo szczupłych np. u lekkoatletów. W ich przypadku BMI będzie sugerować znaczną niedowagę, co także będzie przekłamaniem.

Należy więc pamiętać, aby nie traktować BMI jak wyroczni a jedynie jako wskazówkę do dalszych pogłębionych analiz konkretnego przypadku.

Niedowaga


Wielu osobom wydaje się, że jeśli ktoś jest szczupły, to na pewno jest zdrowy. Jednak jest to błędne przekonanie, ponieważ gdy ważymy zbyt mało, nieuchronnie grozi nam niedożywienie. Mówimy o nim, kiedy utrata wagi w ciągu trzech miesięcy wyniesie 10% prawidłowej masy ciała.

W przebiegu niedożywienia nasz organizm nie otrzymuje kompletu ważnych składników pokarmowych, witamin oraz minerałów co w konsekwencji prowadzi do wielu poważnych zaburzeń, oraz schorzeń tj.

  • częste infekcje bakteryjne oraz wirusowe,
  • niegojące się rany,
  • znaczne osłabienie mięśni oraz stawów,
  • choroby serca,
  • gruźlica.

Przyczyny niedożywienia

  • nadmierne i nierozsądne odchudzanie mogące prowadzić do zaburzeń odżywiania tj. anoreksja czy bulimia,
  • długotrwałe stosowanie tabletek lub ziół na przeczyszczenie,
  • choroby nowotworowe wyniszczające organizm,
  • nawracające kłopoty z trawieniem np. w przebiegu zespołu jelita drażliwego czy zapalenia jelit,
  • alergia prowadząca do znacznego zubożenia diety,
  • problemy hormonalne np. związane z chorobami tarczycy,
  • depresja, schizofrenia, demencja, choroba Alzheimera;
  • ograniczenia w diecie osób starszych – brak apetytu, problemy z uzębieniem skutkujące niejedzeniem np. owoców czy warzyw w surowej postaci, niestrawności.

Leczenie

Najważniejsze jest określenie źródła problemu i rozpoczęcie leczenia. W wielu przypadkach niedożywienia (szczególnie tych o podłożu psychicznym) wystarcza zmiana diety na bardziej różnorodną oraz doskonale zbilansowaną.

Kluczowe jest, by chory zjadał co najmniej 5 posiłków każdego dnia. Warto postawić na ryby, mięso, sery oraz warzywa i owoce w znacznych ilościach. Można wdrożyć także gotowe mieszanki koktajli odżywczych, które kupimy w aptece. Sprawdzą się one także świetnie, kiedy chory ma problemy z gryzieniem lub przełykaniem pokarmów.

Jednak są także sytuacje, kiedy zmiany żywieniowe nie wystarczają i należy wprowadzić odpowiednią farmakoterapię, aby pomóc choremu szybciej wrócić do zdrowia.

Nadwaga oraz otyłość


Nadwagą nazywamy nadmiar tkanki tłuszczowej w organizmie, który odbiega od normy i prowadzi do przyrostu masy ciała. Otyłość zaś to patologiczne nagromadzenie tkanki tłuszczowej, które znacząco przekracza fizjologiczne potrzeby organizmu i jego możliwości przystosowawcze. Otyłość nigdy nie pojawia się nagle. Jest konsekwencją długotrwale występującej nadwagi. Niestety jej wpływ na nasze zdrowie oraz życie jest ogromny.

Rodzaje otyłości oraz ich przyczyny

Podział ze względu na etiopatogenezę:

  • Otyłość pierwotna – pokarmowa
    Na jej rozwój mają wpływ czynniki genetyczne oraz środowiskowe. Niehigieniczny tryb życia, brak aktywności fizycznej oraz niewłaściwa dieta obfitująca w tłuszcze prowadzą do odkładania się tkanki tłuszczowej.
  • Otyłość wtórna – patologiczna
    Jest bezpośrednią konsekwencją schorzeń związanych z układem hormonalnym, wadami genetycznymi oraz chorobami układu nerwowego. Może także wynikać z przewlekłego przyjmowania leków.

Podział ze względu na umiejscowienie tkanki tłuszczowej:

  • Otyłość brzuszna – androidalna, jabłko
    Nagromadzenie dużej ilości tkanki tłuszczowej bezpośrednio w okolicach jamy brzusznej. Częściej występuje u mężczyzn. Grozi chorobami serca.
  • Otyłość pośladkowo-udowa – gynoidalna, gruszka
    Tłuszcz gromadzi się w okolicach ud oraz pośladków. Znacznie częściej występuje u kobiet.

Choroby występujące w wyniku otyłości:

  • Cukrzyca typu 2 – blisko 90% chorych stanowią osoby otyłe,
  • Podwyższony poziom cholesterolu oraz trójglicerydów zwany także hiperlipidermią,
  • Nadciśnienie tętnicze,
  • Niewydolność serca,
  • Udar mózgu,
  • Choroba wieńcowa,
  • Zwyrodnienie stawów,
  • Kamica żółciowa,
  • Zaburzenia oddychania podczas snu,
  • Żylaki kończyn dolnych,
  • Zaburzenia hormonalne, 
  • Powikłania ciąży, 
  • Nowotwory złośliwe.

Działaj!

Jeśli cierpisz z powodu otyłości to aby odchudzić się skutecznie, będziesz potrzebować diety sporządzonej przez doświadczonego dietetyka. Musisz też być pod stałą kontrolą lekarza. Tylko takie rozwiązanie pomoże Ci zrzucić kilogramy bezpiecznie, odpowiedzialnie, skutecznie oraz, co najważniejsze, trwale bez męczącego efektu jojo. Takie odchudzanie to długotrwały proces.

Ponad musisz wdrożyć indywidualnie przygotowany program ćwiczeń. Bez tego nie osiągniesz zakładanych efektów. Nie ma się co oszukiwać. Musisz ruszyć się z kanapy, odłożyć paczkę chipsów i działać. Jednak warto, bo stawką w grze jest Twoje zdrowie a często także życie.

Podsumowanie

Niezależnie czy Twoje BMI pokazuje niedowagę, czy nadwagę możesz zmienić ten stan rzeczy. Musisz podjąć odpowiedzialną decyzję o zmianie swojego życia, z pomocą specjalistów określić co jest Twoim problemem, wspólnie z nimi rozpisać długofalowy plan działania i każdego dnia go realizować. Powodzenia!


kalkulator BMI

Zachęcamy do obliczenia swojego zapotrzebowania kalorycznego na naszej stronie!